Land- en tuinbouw in 2027: wat verandert er voor uw was?

Door IJsbrand Selbach, directeur, Technorette B.V., Apeldoorn. Laatst bijgewerkt op 6 november 2026. Bronnen: CBS, WUR, Rijksoverheid, RVO, Belastingdienst en vakbladen.

Land- en tuinbouw in 2027 in cijfers

Swipe voor de hele tabel

Wat verandert er in 2027 voor boeren en tuinders?

Tussen juli 2026 en januari 2028 vallen zes data die elk iets vragen van uw bedrijf.

1. Sinds 1 juli 2026. Bij netcongestie komen ook kleinverbruikers tot 3 x 80 ampère op een wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere aansluiting.
2. 1 januari 2027. De salderingsregeling stopt. Op dezelfde dag gaat het toelatingsstelsel voor uitzendbureaus en andere uitleners in: de Wet toelating terbeschikkingstelling arbeidskrachten (Wtta).
3. Januari tot en met mei 2027. RVO publiceert de nieuwe Erkende Maatregelenlijst, eerst als voornemen en naar verwachting in mei definitief. Het nieuwe loket opent naar verwachting in april.
4. In de loop van 2027. Glastuinbouwbedrijven doen voor het eerst aangifte voor de CO2-heffing, over 2025 en 2026.
5. 1 december 2027. De vierjaarlijkse rapportage voor de energiebesparingsplicht moet binnen zijn.
6. 1 januari 2028. De Arbeidsinspectie gaat handhaven op de toelating van uitleners.

De markt beweegt mee. Volgens De Staat 2025 van WUR telde Nederland in 2024 nog 49.900 land- en tuinbouwbedrijven, bijna een derde minder dan in 2010. Het aandeel grote bedrijven steeg van 17% naar 27%. CBS telde 1,54 miljoen melkkoeien in 2024 en op 1 juli 2026 nog bijna 1,5 miljoen (mestmonitor). Per bedrijf stonden er gemiddeld 111 koeien, tegen 94 in 2017. Meer koeien op één erf betekent meer doeken en meer wasbeurten per dag.

Wat betekent het einde van salderen voor uw was?

Vanaf 1 januari 2027 levert zonnestroom het meest op als u hem zelf verbruikt, en de was is daar een goede kandidaat voor. Salderen betekent dat teruggeleverde stroom wordt weggestreept tegen afgenomen stroom. Na 2026 ontvangt een klein bedrijf tot 2030 minstens 50% van het kale leveringstarief voor teruggeleverde stroom, meldt de Rijksoverheid.

Volgens PONT Omgeving hadden boeren met een grote aansluiting nooit recht op salderen, en melkveehouders met melkrobots hebben vaak zo’n aansluiting. Als tips noemt het artikel zelf verbruiken op het moment van opwek, een batterij en cable pooling.

Zelf verbruiken past goed bij de was. Uierdoeken en overalls van de ochtend draaien dan rond het middaguur, als de panelen het meest leveren.

Let wel op het vermogen. Sinds 1 juli 2026 kunnen ook kleinverbruikers op een wachtlijst komen als het net vol zit (KHN). Kies daarom per machine een uitvoering die past bij uw aansluiting. De WP7-8 van Electrolux Professional Generation 7000 is er met 4,6 kW verwarming of onverwarmd. De TD7-8 droger is er elektrisch, op gas of met warmtepomp. Volgens de brochure van Electrolux Professional gebruikt de warmtepompdroger tot 65% minder energie dan een afvoerdroger. Hoe de EIA daarbij helpt, leest u bij de warmtepompdroger voor bedrijven met EIA.

Welke energieregels gelden er in 2027 voor uw bedrijf?

Twee regels tellen: de energiebesparingsplicht met rapportage vóór 1 december 2027 en, voor kassen, de CO2-heffing met de eerste aangifte in 2027. Volgens RVO rapporteren bedrijven eens per 4 jaar welke maatregelen ze namen.

Voor de glastuinbouw noemt de Belastingdienst een tarief van 11,60 (bedrag) per ton CO2 in 2026 en 13,31 (bedrag) in 2027. Kassen kleiner dan 2.500 m2 zijn uitgezonderd.

Het verbruik van wassen en drogen telt mee in het totaal van uw locatie. Meet het apart met een tussenmeter, dan ziet u bij de rapportage wat een nieuwe machine oplevert.

Waarom weegt hygiëne in de was zwaarder in 2027?

Omdat textiel in stal en kas een besmettingsroute is. In de melkveehouderij gaat het om uiergezondheid. Veeteelt (oktober 2025) adviseert in te grijpen als meer dan 15% van de koeien een verhoogd celgetal heeft. Schone doeken en handschoenen horen bij dat advies, met één doek per koe.

Stoffen uierdoeken kunnen dus, mits elke koe een eigen doek krijgt en de doeken apart en heet gewassen worden. Op een professionele wasmachine legt u temperatuur en tijd vast in een programma. Zo wast elke medewerker op dezelfde manier. Waarom dat werkt, leest u in de cirkel van Sinner.

In de glastuinbouw draait het om ToBRFV. Het virus verspreidt zich via plantensap op handen, gereedschap, kleding, insecten en machines, schrijft HortiDaily (31 augustus 2026). In het hygiëneprotocol van Tomatoworld gaat werkkleding na het gewas in een vaste wasmand. De norm van 90 graden geldt voor trekdoeken, niet voor kleding. Als maatstaf voor textiel uit de kas is hij wel bruikbaar. Achtergrond leest u bij thermische desinfectie.

Hoe houdt u de was draaiend met minder handen?

Met grotere trommels, vaste programma’s en machines die weinig stilstaan. Glastuinbouw Nederland spreekt in het jaarplan 2026 van structurele krapte op de arbeidsmarkt en stijgende arbeidskosten.

Daar komt de nieuwe wet bij. Uitleners melden zich vóór 1 januari 2027 bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (Rijksoverheid). Vanaf 2028 kan ook een inlener die met een uitlener zonder toelating werkt een boete krijgen.

Voor de wasruimte betekent dat: minder beurten per dag en minder sorteren. Op de branchepagina land- en tuinbouw staan drie sets met Line 6000-machines. Ze lopen van twee WH6-11 wasmachines met een TD6-20 droger tot twee WH6-27 met een TD6-30. Welke set past, rekent Robin de Vries voor in werkkleding en uierdoeken zelf wassen of uitbesteden.

Melkt u in een melkstal, dan zijn de doeken elke melkbeurt nodig. Melkt een robot, dan draait de was vooral om overalls en handdoeken. Bij een storing reageert Technorette doorgaans binnen 2 uur telefonisch en binnen 2 werkdagen op locatie. Met een onderhoudscontract plant u vaste beurten vooruit.

Veelgestelde vragen