Zorg in 2027: wat verandert er en wat betekent het voor uw was

Door IJsbrand Selbach, directeur, Technorette B.V., Apeldoorn. Laatst bijgewerkt op 6 november 2026. Bronnen: Rijksoverheid, RVO, Ondernemersplein, Zorgverzekeraars Nederland, Stimular, RIVM, CBS en SRI.

Wilt u weten wat dit voor uw wasserij betekent? Wij rekenen het verbruik en de capaciteit van uw machines door en zetten de kosten van onderhoud of vervanging in een offerte. Bel 055 542 9224 of vraag advies en een offerte aan.

Zorg in 2027 in cijfers

Swipe voor de hele tabel

Wat verandert er in 2027 aan de energie van uw wasserij?

Twee data tellen: 1 januari 2027, als de saldering stopt, en 1 december 2027, de uiterste datum voor de nieuwe energierapportage. Salderen is teruggeleverde zonnestroom wegstrepen tegen afgenomen stroom. Volgens Ondernemersplein stopt dat voor kleinverbruikers tot en met 3×80 ampère. Voor teruggeleverde stroom krijgt u daarna alleen nog een redelijke vergoeding van de leverancier.

Een hospice, een kleinschalige woonvorm of een praktijk met zonnepanelen merkt dit het meest. Daar loont het om de eigen was rond het middaguur te draaien.

Voor de energiebesparingsplicht noemt RVO een vaste volgorde. In januari 2027 komt de conceptlijst met maatregelen (EML), in april 2027 opent naar verwachting het nieuwe portaal en in mei 2027 volgt de definitieve lijst. De rapportage gaat één keer per 4 jaar.

De wasserij is daarin een goed meetbare post. Een TD7-8 droger met warmtepomp van Electrolux Professional gebruikt volgens de fabrikant tot 65% minder energie dan een afvoerdroger. De WP7-wasmachines gebruiken tot 10 liter water minder per cyclus dan Line 6000. Meer over de fiscale kant leest u bij de warmtepompdroger en de EIA.

Telt de wasserij mee voor de Milieuthermometer Zorg?

Ja, de Milieuthermometer Zorg heeft eisen die de wasserij raken, en zorgkantoren maken het certificaat vanaf 2028 een inkoopvoorwaarde. De Milieuthermometer Zorg is het milieukeurmerk voor zorginstellingen, met onder meer de niveaus brons en zilver. Volgens het zorginkoopbeleid Wlz 2027 van Zorgverzekeraars Nederland verwachten zorgkantoren van intramurale aanbieders boven 250 fte per 1 januari 2028 minimaal brons. Per 1 januari 2030 is dat zilver.

Die Green Deal Duurzame Zorg 3.0 vraagt 55% minder directe CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 2018 (Rijksoverheid, 4 november 2022). Sinds 1 januari 2025 geldt versie 7 van de Milieuthermometer, met een jaarlijkse evaluatie en Green Teams (Stimular). Begin 2025 waren ruim 650 zorglocaties gecertificeerd (Stimular, januari 2025).

Welke eisen de was raken, staat in de wasserij-eisen van de Milieuthermometer. Begin met de quickscan. Twee punten die de wasserij direct raken, zijn automatisch doseren en een vervangingsplan met verbruiksberekening.

Wat betekent minder wegwerpmateriaal voor uw wascapaciteit?

Meer wasbaar textiel betekent meer kilo’s door uw eigen machines, en dus een capaciteitsvraag. Zorgkantoren vragen aanbieders zich in te spannen voor 5 tot 10% minder incontinentiemateriaal in 2030 ten opzichte van 2018. Volgens een Kamerbrief van de minister van VWS (21 december 2023) is incontinentiemateriaal een van de grootste afvalstromen in de langdurige zorg.

Dezelfde brief noemt voorbeelden uit de praktijk. ’s Heeren Loo werkt met wasbaar incontinentiemateriaal, met een pilot in Apeldoorn. Herbruikbare isolatiejassen gaan naar verwachting tot 80 keer mee.

Ook de regels voor textiel veranderen. Volgens Ondernemersplein moet in 2030 75% van het textiel dat op de markt komt worden hergebruikt of gerecycled. Die plicht ligt bij de producent of importeur, niet bij de zorginstelling. Wel gaat de vraag naar langer meegaand zorgtextiel omhoog.

Reken daarom uw wascapaciteit per locatie opnieuw door. Wasbaar materiaal vraagt een vast proces met thermische desinfectie. Voor een centrale wasserij zijn de barrièrewasmachines WB6 van Electrolux Professional er van 13 tot en met 110 kg, met een aparte kant voor vuil en schoon. Wat de Milieuthermometer over wasbare producten zegt, leest u bij eis 14.

Hoe houdt u de was draaiend met minder personeel?

Door elke handeling bij de machine kort en voorspelbaar te maken. Volgens de Rijksoverheid loopt het tekort in zorg en welzijn op tot bijna 301.000 medewerkers in 2035. Met de maatregelen uit de zorgakkoorden is dat 227.000, met het grootste tekort in de ouderenzorg.

Daar komt de administratie bij. In verpleeghuizen gaat ongeveer 1 op de 3 zorguren naar administratie, volgens het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (10 juli 2025). Het doel is 1 op de 5 in 2030.

Voor de was op de woongroep betekent dat weinig keuzes en weinig stappen. Op de Generation 7000 hebben de wasmachine en de droger hetzelfde touchscreen, dus een medewerker leert één bediening. Op de WP7 sluit u tot 15 wasmiddelpompen aan, zodat niemand meer met doseerbekers werkt. Een vast onderhoudscontract voorkomt dat een zorgmedewerker de middag kwijt is aan een storing. Voor de dementiezorg is er een aparte uitwerking: de was op de woongroep.

Welke richtlijn geldt in 2027 voor linnengoed in de zorg?

Voor de langdurige zorg is de SRI-richtlijn «Linnengoed in de langdurige zorg» gepubliceerd. Voor ziekenhuizen blijft de WIP-richtlijn Linnengoed uit maart 2014 voorlopig geldig, tot hij is herzien of in een SRI-richtlijn is opgenomen (SRI). De SRI werkt verder aan een richtlijn infectiepreventie in verpleeghuizen en kleinschalig wonen, en aan een richtlijn over waterinfecties.

De basis blijft een aantoonbaar wasproces. Leg vast hoe u het wasproces valideert en werk met een RABC-systeem. Meer over de huidige regels leest u in de hygiënerichtlijn voor linnengoed.

Wat regelt u van november 2026 tot 2028?

Eerst meten, dan plannen en in 2027 rapporteren.

1. November en december 2026. Meet het verbruik van de wasserij apart, per locatie. Leg zonnestroom en wasuren naast elkaar.
2. Januari 2027. De saldering stopt. Bekijk de conceptlijst met maatregelen (EML) van RVO.
3. Voorjaar 2027. Laat de machines nalopen en maak een vervangingsplan per locatie: de woongroep (kleine machines, één bediening) en de centrale wasserij (barrièremachines, vuil en schoon gescheiden) apart. Bereken welke capaciteit wasbaar incontinentiemateriaal vraagt.
4. Mei 2027. De definitieve maatregelenlijst verschijnt. Kies welke maatregelen in de wasserij u neemt.
5. Vóór 1 december 2027. Dien de rapportage energiebesparingsplicht in bij RVO.
6. Vóór 1 januari 2028. Brons op de Milieuthermometer Zorg, of zicht op het certificaat, als uw instelling boven 250 fte zit.

Veelgestelde vragen