Een verpleeghuiswasserij richt u in rond drie dingen: vuil en schoon textiel kruisen elkaar nergens, de capaciteit past bij uw piekdag en elk programma desinfecteert aantoonbaar. Daarna legt u het proces vast volgens RABC (NEN-EN 14065) en de SRI-richtlijn Linnengoed, en regelt u een servicepartij die bij storing snel reageert.
Dit stappenplan volgt de volgorde waarin Technorette een zorgwasserij inricht. Bij elke stap staat een pagina met de normen en rekenregels. Wilt u het voor uw eigen locatie laten doorrekenen? Vraag een capaciteitsberekening en offerte aan.
Stap 1. Wat wast u zelf en wat besteedt u uit?
Begin bij de wasstromen, niet bij de machine. In een verpleeghuis zijn dat meestal bewonerskleding, platgoed zoals bedlinnen en handdoeken, moppen en microvezeldoeken, en werkkleding.
Persoonsgebonden was blijft vaak in huis, omdat kleding snel terug moet. Platgoed besteden veel instellingen geheel of deels uit. Moppen en doeken wast u apart, in een eigen machine of met gescheiden programmering.
Besteedt u uit, dan verplaatst u het werk en niet de verantwoordelijkheid. Vraag de wasserij om bewijs dat volgens de afgesproken norm is gewassen. Reken het per kilo door met de rekensom eigen was of uitbesteden.
Stap 2. Hoeveel wascapaciteit heeft u nodig?
Reken niet vanuit het aantal bewoners, maar vanuit gemeten kilo’s. Weeg minimaal 7 dagen, liefst 14 dagen, de droge was per wasstroom en neem de zwaarste dag als piek. De rekenregel van onze pagina wascapaciteit per locatie:
- Ontwerpbelasting = piekgewicht per dag × groeifactor.
- Cycli per machine = netto productieminuten ÷ (programmaduur + laden en lossen), naar beneden afgerond.
- Dagproductie per machine = belading × vulgraad × cycli. Alle machines samen moeten de ontwerpbelasting halen.
Voorbeeld voor 80 bewoners: 120 kg op de piekdag plus 10 procent groei is 132 kg per dag. Een machine van 11 kg haalt 5 cycli per dag, met 59 minuten programma en 6 minuten laden en lossen. Bij 90 procent vulgraad is dat 49,5 kg per machine, dus drie machines volstaan.
Toets ook de uitval van de grootste machine: voor volledige reserve zijn in dit voorbeeld vier machines nodig. De drogers moeten de natte was in hetzelfde werkvenster verwerken.
Stap 3. Ruimte en route: scheid rein en onrein
Kruisbesmetting ontstaat zelden in de machine en vaak op de route erna. Schoon textiel dat een plek raakt waar net een vuile zak stond, is opnieuw besmet. De RIVM-hygiënerichtlijn voor verpleeghuizen vraagt daarom dat schone en vuile was gescheiden blijven.
- Barrièrewasmachine. Twee deuren in een scheidingswand: laden aan de onreine kant, lossen aan de reine kant.
- Strikte looproute. Eén ruimte met een vaste richting van vuil naar schoon, aparte karren voor rein en onrein en handhygiëne bij elke overgang.
Hoe hoger het risico, hoe sterker het argument voor een fysieke barrière. Een barrièremachine desinfecteert niet beter, maar voorkomt dat schoon textiel opnieuw besmet raakt. Op kleinschalige woongroepen ontbreekt daarvoor vaak de ruimte; zie de wasoplossing voor dementiezorg.
Laat lucht niet van de onreine naar de reine kant stromen. Bewaar schone was droog, afgedekt en uit de buurt van vuile zakken. Meer praktijk staat in kruisbesmetting voorkomen in de zorgwasserij.
Stap 4. Machines kiezen: wassen, drogen en eventueel mangelen
Kies per wasstroom een proces. Beddengoed en badgoed wast u meestal thermisch op hoge temperatuur. Persoonsgebonden kleding en werkkleding gaan vaak chemothermisch: lager in temperatuur, met een desinfecterend wasmiddel.
Veelgebruikte referentiewaarden voor thermische desinfectie zijn 65 graden gedurende 10 minuten of 71 graden gedurende 3 minuten. EN 14065 schrijft zelf geen temperatuur voor. Welke waarde geldt, legt u vast in uw RABC-plan; zie thermische desinfectie van zorgtextiel.
Een machine zonder hygiëneprogramma registreert niets. Kies daarom professionele of industriële machines met hygiëneprogramma’s die temperatuur en tijd vastleggen, zoals de Electrolux WH6-serie (6 tot en met 33 kg). Barrier-wasmachines zijn er in de Electrolux WB6-serie van 13 tot en met 110 kg.
Voor persoonsgebonden was gaat het meestal om machines van 8 tot 12 kg. De Electrolux TD7-8 met warmtepomp gebruikt volgens de fabrikant tot 65 procent minder energie dan een afvoerdroger. Een mangel komt in beeld als u veel platgoed zelf wast.
Een doseersysteem op de wasmachine geeft per lading de juiste hoeveelheid wasmiddel en voorkomt overdosering. Voor reinigingsmiddelen in de schoonmaak stelt de Milieuthermometer Zorg een doseersysteem verplicht (eis 8.4), zie doseersysteem in de zorg. Voor de machines zelf stelt de Milieuthermometer Zorg ook eisen. Leg de machineclassificatie, het verbruik en de inventaris vast voor de auditor.
Stap 5. Installatie: water, afvoer, elektra en luchtafvoer
Leg de installatie-eisen van de gekozen machines vroeg naast de ruimte. Elke machine heeft eigen eisen in de installatiehandleiding, dus reken niet met vuistregels.
- Water en afvoer: voldoende druk en afvoercapaciteit. Een langere opwarmtijd verlaagt het aantal cycli.
- Elektra: de aansluitwaarde van alle machines samen.
- Luchtafvoer: een afvoerdroger heeft een kanaal naar buiten nodig, een warmtepompdroger niet. Die geeft wel warmte af in de ruimte.
- Wand: rond een barrièremachine moet de wand dicht en goed te reinigen zijn.
Technorette installeert met eigen monteurs en neemt de warmteafgifte en ventilatie mee in het advies.
Stap 6. Valideren en vastleggen volgens RABC
RABC (Risk Analysis and Biocontamination Control) is vastgelegd in NEN-EN 14065. Het werkt in vier stappen: risicoanalyse, beheersmaatregelen, monitoring en borging met documentatie. Zie RABC in de zorg.
Valideren is aantonen dat een programma op deze machine, met deze belading, elke keer het hygiëneresultaat haalt. Gebruik temperatuurregistratie in de trommel, controle op de dosering en zo nodig indicatoren. Herhaal dit na een ander programma, andere chemie of groot onderhoud; zie wasproces valideren.
Op 20 mei 2026 is de SRI-richtlijn Linnengoed in de langdurige zorg gepubliceerd. Die vervangt de oude WIP-richtlijn, dus verwijs in uw hygiëneplan naar de SRI-richtlijn linnengoed. Toets uw dossier met de RABC-checklist voor de zorg.
Stap 7. Onderhoud, NEN 3140-keuring en storingsdienst
Een machine die buiten specificatie draait, haalt ongemerkt de desinfectietemperatuur niet meer. Preventief onderhoud op een vast interval voorkomt dat, en de rapporten horen in uw RABC-dossier.
De NEN 3140-keuring controleert de elektrische veiligheid. Bij intensief gebruikte wasapparatuur is dat meestal één keer per jaar; uw risico-inventarisatie bepaalt de frequentie. De keuring kan in dezelfde ronde als het onderhoud.
Leg vast wat er gebeurt bij uitval van de grootste machine: wie u belt, hoe snel er iemand komt en waar de was zolang heen gaat. Zie service en onderhoud.
Stap 8. Personeel en werkinstructies
De inrichting werkt alleen als medewerkers weten wat ze moeten doen. Schrijf per wasstroom een korte werkinstructie: welk programma, welke belading en waar het textiel daarna heen gaat.
- Sorteer vuil textiel bij de bron, in gesloten zakken.
- Was vuil wasgoed dagelijks en gebruik geen verkorte programma’s, zoals de RIVM-richtlijn vraagt.
- Houd de belading aan waarop het programma is gevalideerd.
- Noteer afwijkingen en wat er is gedaan.
Loop met nieuwe medewerkers de route van vuil naar schoon. Lees ook hoe de infectiepreventist naar de wasserij kijkt bij infectiepreventie bij textielverzorging.
Overzicht: waar u per onderdeel op let
Veeg opzij voor de hele tabel
| Onderdeel | Waar u op let | Waarom |
|---|---|---|
| Wasstromen | Zelf wassen of uitbesteden, moppen apart | Bepaalt capaciteit, ruimte en wie het bewijs levert. |
| Capaciteit | 7 tot 14 dagen wegen, piekdag, groei, reserve | Een kengetal per bewoner is geen norm. |
| Route rein en onrein | Barrièremachine of vaste looproute, lucht, opslag | Kruisbesmetting ontstaat vooral na de machine. |
| Wasmachines | Programma’s die temperatuur en tijd registreren | Zonder registratie is desinfectie niet aan te tonen. |
| Drogers en mangel | Droogcapaciteit passend bij de natte output | Anders stapelt de natte was zich op. |
| Doseersysteem | Juiste dosering per programma | Herhaalbaar resultaat en geen overdosering. |
| Installatie | Water, afvoer, elektra, luchtafvoer, wand | Te weinig vermogen of water kost cycli. |
| Validatie en dossier | RABC-plan, validatie per programma, SRI-richtlijn | Bij een audit telt wat u kunt laten zien. |
| Onderhoud en keuring | Vast interval, NEN 3140, storingsafspraken | Een machine buiten specificatie desinfecteert niet aantoonbaar. |
| Personeel | Werkinstructie per wasstroom, handhygiëne | De route werkt alleen als iedereen hem volgt. |
Hoe Technorette een zorgwasserij inricht
Technorette uit Apeldoorn levert, installeert, onderhoudt en repareert wasserijapparatuur voor zorginstellingen in heel Nederland. Wij zijn RABC/EN 14065-gecertificeerd en officieel dealer van Electrolux Professional. Daarnaast werken we merkonafhankelijk, dus barrièremachines van andere merken kunnen ook.
Onze monteurs hebben allemaal VCA-VOL en doen de NEN 3140-keuring in dezelfde ronde als het onderhoud. Bij een storing reageren wij op werkdagen doorgaans binnen 2 uur telefonisch en zijn we binnen 2 werkdagen op locatie. Op de industriële Electrolux-lijn van 6 tot en met 120 kg geldt in Nederland 36 maanden garantie.
Bij een nieuwe zorgwasserij beginnen we met de wasstromen en de capaciteit, daarna volgen route, machines en installatie. Het RABC-plan blijft van de instelling; wij leveren de technische gegevens en registraties die erin horen. Meer op de pagina wasserij voor de zorg.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een barrièrewasmachine en een gewone wasmachine?
Een barrièrewasmachine heeft twee deuren en staat in een scheidingswand. Vuil textiel gaat er aan de onreine kant in, schoon textiel komt er aan de reine kant uit. Bij een gewone wasmachine komen vuil en schoon textiel in dezelfde ruimte. De barrièremachine desinfecteert niet beter, maar voorkomt dat textiel na het wassen opnieuw besmet raakt.
Moet een verpleeghuis RABC hebben?
Niet als algemene wettelijke plicht. RABC is de methode uit de norm NEN-EN 14065, en de SRI-richtlijn Linnengoed is een professionele richtlijn en geen wet. Toepassing kan wel volgen uit uw eigen normenkader, een contract, een aanbesteding, een certificering of uw risicoanalyse.
Op welke temperatuur desinfecteert u zorgtextiel?
Veelgebruikte referentiewaarden zijn 65 graden gedurende 10 minuten of 71 graden gedurende 3 minuten, gemeten in het textiel. EN 14065 schrijft geen vaste temperatuur voor: u legt de waarde vast in het RABC-plan en valideert die per programma.
Hoeveel wasmachines heeft een verpleeghuis nodig?
Dat volgt niet uit het aantal bewoners. Meet 7 tot 14 dagen de droge was per wasstroom en reken met piekdag, groei, programmaduur en vulgraad. In ons rekenvoorbeeld met 132 kg per dag volstaan drie machines van 11 kg, en vier voor volledige reserve.
Heeft een kleine woongroep een barrièremachine nodig?
Niet altijd. Zonder ruimte voor een gescheiden wasstraat maakt u de scheiding met een vaste looproute, aparte karren en duidelijke werkinstructies. Hoe hoger het risico, hoe sterker het argument voor een fysieke barrière.
Hoe snel komt Technorette bij een storing in de linnenkamer?
Technorette reageert op werkdagen doorgaans binnen 2 uur telefonisch en is binnen 2 werkdagen op locatie. Bellen kan van maandag tot en met vrijdag van 08:00 tot 22:00 op 055 542 92 24.
Uw zorgwasserij laten doorrekenen?
Stuur ons de wasstromen die u zelf wast, het aantal bewoners en een plattegrond van de ruimte. Dan maken wij een capaciteitsberekening en een voorstel voor route en machines.
Bel voor advies: 055 542 92 24Wasserij voor de zorg